THÀY HÍT

THÀY HÍT VÀI CUNG

Lời khen thày hít đủ điều

Cứ như làn gió theo chiều bay xa

Hoàng cung, vụ trộm xảy ra

Vua vừa mất một lọ hoa bằng vàng

Triều đình Trung Quốc tặng sang

Bao ngày tra xét chẳng màng, chẳng ra

Nghe tin ở một vùng xa 

Có thày bói hít thật là tiếng tăm

Liền sai quân lính đến thăm 

Mời thày thu xếp ngày rằm vào cung

Ngựa xe võng kiệu đi cùng

Hít ta hoảng hốt hãi hùng xiết bao

Việc này ai cứu được nào

Đâm lao chỉ biết, theo lao nhờ trời

Tội này chắc chắn đầu rơi

Ngục sâu tra tấn, rụng rời chân tay

Qua sông cầu nhỏ nước đày

Thôi thì nhảy xuống chết ngay cho rồi 

Thế là trên võng chàng ngồi 

Nghiêng mình ngã xuống nước trôi theo dòng

Lính khiêng hoảng hốt lặn vòng 

May sao vớt được rồi dong lên bờ

Tỉnh ra lòng dạ ngẩn ngơ

Tuy nhiên chàng lại giả vờ mắng to:

“Chúng bay ai bảo lặn mò

ta xuống thủy phủ để dò thực hư”

Võng nằm giả bộ vô tư

Nhưng lòng thầm nghĩ từ từ tính sau

“Bụng làm dạ chịu” mà đau

Chỉ vì khoác lác, nỗi sầu ai hay

Nhưng trời lại phú vận may

Thằng Bụng, thằng Dạ, khiêng thày nghe qua

Tưởng là vua Thủy nói ra

Chắp tay vái lạy như là tế sao

Thày Hít như tỉnh chiêm bao

Mừng vui dõng dạc, đâu nào khai ra

Thành thật ta sẽ dung tha

Nói nơi cất dấu đâu xa, rõ ràng

Nghe rồi võng lọng nghênh ngang

Vào cung bói hít lọ vàng ra ngay 

Kẻ gian dấu ống máng này 

Cho người lên đó vật nay vẫn còn

Bao ngày trông đợi mỏi mòn

Tìm ra bảo vật vàng son vua mừng 

Liền sai mở tiệc tưng bừng

Thưởng ban hậu hĩnh, phong cùng danh cao

Một phen hú vía làm sao

May nhờ hồng phúc trời cao mà thành.

THÀY HÍT SANG TÀU

Về quê mới được ít lâu

Hôm nay nghe nói sứ Tàu vừa sang

Đến nhà mời gọi đàng hoàng

Nguyên là: Hoàng đế cung vàng Trung Hoa

Vừa rồi vụ trộm xảy ra 

Bao nhiêu bảo vật hoàng gia mất liền

Đã lâu án sát điều nghiên

Nhờ thày bói toán hậu tiền chẳng ra

Nghe tin ở nước nam ta 

Có thày bói hít tài hoa hơn người

Cho nên cử sứ sang mời

Nhờ chàng tìm kiếm, việc thời thưởng to

Tin như sét đánh, âu lo

Lần này chắc chết, sao cho bây giờ

Vợ hiền con dại ngây thơ

Biết ai giúp đỡ cậy nhờ về sau

Nghĩ mà dạ xót, lòng sầu

Lại như lần trước, sông sâu gieo mình

Nào ngờ số phận thiên đình

Vẫn chưa cho chết, vận tình lại qua

Vớt lên tỉnh lại, mắt hoa

mũi thì rách sứt máu ra khắp người

Thông minh trách đất, than trời:

“Mũi không nguyên vẹn, hít thời hết thiêng”

Các ngươi xin hãy về liền 

Tâu vua tha thứ, bạc tiền lót tay

Nghe theo, sứ cũng giãi bày: 

“Thôi thì đành vậy đưa thày lai quê.”

VỀ VỚI CỬA LÒ

Ta lại về với biển hôm nay

Xanh thắm mênh mang dạt dào sóng vỗ

Biển về chiều bãi dài đông vui quá

Nghiêng ngả hàng cây, bát ngát cánh diều

Xứ nghệ ơi  dù xa đến  bao nhiêu

Quên sao được dòng Lam nắng trải

Với Hồng lĩnh như đôi trai gái

Soi bóng bên nhau  không biết tự khi nào

Câu hò ơ ví dặm ngọt ngào

Đây đảo Lan Châu vươn mình ra biển cả

Nhịp sống phố xưa, đang  vươn lên hối hả

Cát trắng bờ xa, thanh thản bước hẹn hò

Đôi mắt em xanh màu biển Cửa Lò

Hàng dương biếc, gió tràn qua ngực nắng

Đi bên biển, khát khao thời xa vắng

Một câu thơ yêu lắm đất quê mình

Xứ Nghệ thân thương mộc mạc chân tình

Nhưng mơ ước, như mặt trời cháy bỏng

Vẫn ồ ạt, như từng con sóng

Xô mãi bờ xa muôn thủa đến bây giờ

Cửa lò ơi đẹp lắm những mộng mơ

Hòn Mắt, hòn Ngư bốn mùa hoa trái

khi chia xa, lòng còn vương vấn mãi

Hẹn ngày về thăm lại Cửa Lò yêu.

                                                    18-6-2019

HÃY VỀ QUÊ ANH

Em có về Gia lộc quê anh

Thăm đất làng Ngà một thời văn hiến
Bao bọc xung quanh đường liên tỉnh, huyện 
Dòng sông đào mát lạnh đỏ phù sa

Đồng chiêm xanh cò mỏi cánh bay la
Gắn kết nhà nông bao mùa mưa nắng
Đường xóm làng quê qua thời xa vắng
Nhà cửa khang trang đâu khác phố phường

Giếng nước đầu làng tròn vạnh như gương
Soi bóng đa già vuốt râu chải tóc
Cầu Gỗ, chợ làng kề bên trường học
Dân dã quê mùa hạt thóc củ khoai

Đao đình cong mái ngói đỏ dài
Đón khánh thập phương cùng về lễ thánh
Chiều đến chuông chùa buông vang trong sảnh
Tiếng mõ dài nghe ai đó “thiện tai”

Em có về Gia Lộc ngày mai
Làng Ngà quê anh sắp trở thành thị trấn
Nhịp sống làng quê càng thêm nồng ấm
Siêu thị nhà hàng đèn sáng đẹp như hoa

Về quê anh giờ chẳng đáng bao xa
Đường cao tốc vắt qua niềm mong đợi
Với tình yêu chẳng còn xa vời vợi
Thật ngỡ ngàng, đổi mới một vùng quê.
19-6-2019

THÀY HÍT

Làng kia có một anh chàng
Nhà nông chân chất, chẳng màng công danh
Hàng ngày dưới mái nhà tranh
Đông con, năm tháng quẩn quanh đói nghèo
Vợ bàn: “ Chàng hãy cố theo
học nghề gì đó chống chèo làm ăn”
Bao ngày lòng dạ trở trăn
Chàng liền khăn gói, hỏi thăm học nghề
Một tuần xa vợ xa quê
Việc thì chẳng có, mà nghề cũng không
Lương ăn đã hết đói lòng
Thế là chàng lại long đong trở về
Mở cổng đứng khuất góc hè
Vừa lúc vợ cũng chợ về đến nơi
Trong lòng thấp thỏm đầy vơi
Lén xem vợ có nói lời gì ta
Thấy nàng gói bánh chia ra
Mỗi con một chiếc, phần cha chiếc này
Sai mang vại gạo cất ngay
Chắc cha cũng chỉ ngày này về thôi
Chàng nghe vui sướng bồi hồi
Lúc lâu giả bộ xa xôi mới về
Vợ chàng mừng rỡ tỉ tê
Bố nó đã học được nghề gì chưa
Chàng rằng: nghề học thì chưa
Có phép bói hít cũng vừa biết thôi
Khuyếch khoác chàng nói một hồi
“Có gì dấu kín ta thời hít ra”
Nàng rằng: “ Có chiếc bánh đa
nếu chàng hít được thiếp đà tin ngay”
Hắn liền được thể nói ngay:
“Ở trong vại gạo lời này chẳng ngoa”
Dứt lời vào lấy bánh ra
Trước mắt thán phục, cả nhà mừng thay.

THÀY HÍT GẶP MAY

Tin đồn theo gió lan bay
Có người mất lợn tìm ngay đến nhà
Nói rằng mới sáng hôm qua
Có đàn lợn nhỏ xổng ra mất rồi
Nếu thày tìm lại cho tôi
Cảm tạ xin biếu một đôi làm quà
Ngẫu nhiên, cũng sáng ngày ra
Chàng gặp ổ lợn, rừng xa một đàn
Giả vờ khấn vái các quan
Ngửa mũi lên hít đợi tàn nén hương
Rồi cùng men cạnh bờ mương
Đến nơi lợn vẫn ven đường nhởn nhơ
Chủ lợn mừng rỡ không ngờ
Nể tài thày hít, lợn giờ biếu ngay

Vợ chàng mừng rỡ vui thay
Việc không vất vả, của ngay dễ dàng
Hôm nay tiện việc ghé sang
Gặp cha, mẹ đẻ khoe khoang tài chồng
Ông nghe mừng rỡ trong lòng
Nói rằng: “ Ta dấu, cả trong người nhà
ngoài vườn dưới gốc cây na
tiền vàng một hũ, ai mà có hay
nếu mà nó hít ra ngay
ta cho một nửa vàng này mà tiêu”.

Nào ngờ chàng hít đi theo
Nấp ngoài nghe lén mấy điều của cha
Vội vàng lật đật về nhà
Đắp chăn như thể, đang đà ngủ say
Vợ về vừa gọi, vừa lay
Ngoại sang có một việc này thử cho
Giả vờ dụi mắt vòng vo
Cha nhờ con rể, nhỏ to có gì
Ông liền gắng giọng tức thì
Nghe nhà con nói, con đi học nghề
Thày hít nổi tiếng khắp quê
Bao nhiêu vụ việc chẳng hề bói sai
Gọi con sang để thử tài
vàng ta để hũ chôn ngoài vườn xa
Nếu con hít thấy, tìm ra
Chỉ nơi rành rọt, vàng là của chung
Ngập ngừng giả bộ ngại ngùng
Thắp hương khấn vái mông lung một hồi
Ngửa mặt lên, hít một thôi
Đông tây, nam bắc xong rồi chỉ ra
Cha về đào dưới gốc na
Thế nào cũng thấy, con qua bây giờ
Thật là không thể nào ngờ
Phục tài chàng rể vàng giờ chia đôi

BÀ XÃ VẮNG NHÀ

Được hôm bà xã vắng nhà

Giao tôi chăm sóc mẹ già ở quê

Sáng đi chợ sớm rồi về

Bữa ăn cho mẹ đuề huề chỉn chu

Hái rau, thái thịt lu bù

Gà to, gà nhỏ, bạt dù nắng che

Quét sân lau cả nền hè

Cơm trưa cắm sẵn, thêm chè đậu đen

Xong rồi nghe điện bạn quen

Hội hè thơ phú say men rượu mời

Một mình mà vẫn thảnh thơi 

Niêu tôm* lại vọc tuyệt vời làm sao.

10-6-2019

`* “Chủ vắng nhà, gà vọc niêu tôm”

TẤM CÁM

Lẽ đời thiện, ác, phúc, duyên
Chuyện xưa Tấm, Cám còn truyền đến nay
Mẹ mất sớm, Tấm khổ thay
Cha đi bước nữa tháng ngày gian nan
Một ngày gia cảnh lìa tan
Cha về cõi phật, muôn vàn đớn đau
Dì ghẻ cay nghiệt gì đâu
Con chồng như thể con hầu, cháu thuê
Con riêng, Cám sướng mọi bề
Ăn ngon mặc đẹp, đi về rong chơi
Việc nhà to bé đầy vơi
Tấm làm quần quật, không rời chân tay
Chăn trâu, gánh nước, giã, xay
Trưa thì cơm vét, cháo thay bữa chiều
Nhưng lòng nhân hậu đáng yêu
Cùng cha khác mẹ, vẫn chiều quý em
Cám thì lười biếng thành quen
Giống mẹ lừa lọc, bon chen hại người

Một hôm trời chửa sáng trời
Dì ghẻ đã đến ngỏ lời các con
Đưa hai cái giỏ to tròn
“Đầy cá về trước, ta còn thưởng to”
Tấm, Cám nghe mẹ dặn dò
Chị em vội vã đi cho sớm ngày
Tấm thì chịu khó quen tay
Chỉ già nửa buổi cá đầy giỏ to
Cám thì đủng đỉnh lò cò
Bắt chim đuổi bướm chẳng lo lắng gì
Thấy Tấm giỏ cá đầy thì
Lập mưu bảo chị hãy đi gội đầu
“Xuống nước mà ngụp cho sâu
Chớ để khi về, đầu bẩn dì chê”
Thật thà Tấm chẳng có nề
xuống sâu nước mát thỏa thuê đẵm mình
Trên bờ trút cá giỏ mình
Ba chân bốn cẳng Cám rình chạy ngay
Tấm lên thấy vậy giận thay
Giỏ không ngồi khóc ai hay biết nào
Tòa sen Bụt ngự trên cao
Người vờ hỏi Tấm: “ vì sao khóc buồn”
Sự tình Tấm kể ngọn nguồn
Bụt rằng: “ xem giỏ có còn gì không?”
Tấm thưa: “ còn chú bống hồng”
“Vậy con mang thả giếng đồng mà nuôi
“Bữa ăn bớt bát đầy vơi
“Trong làn nước mát con thời gọi vang
“Gọi rằng Bống Bống bang bang
“Lên ăn cơm bạc cơm vàng nhà ta
“Bống gần hay bống ở xa
“Đừng ăn cơm hẩm, cháo hoa nhà người”
Dặn xong Bụt biến về trời
Theo lời từ ấy chẳng rời bống yêu
Thấy Tấm lén lút mỗi chiều
Mang cơm gọi bống, Cám liều dõi theo
Dì ghẻ là kẻ ác điêu
Hôm sau sai Tấm, qua đèo thả trâu
Dối rằng: “đi chăn đồng sâu
Chớ chăn đồng đầu, làng bắt trâu ta”
Vâng lời Tấm chẳng nghĩ xa
Mẹ con nhà Cám ở nhà ra tay
Mang cơm giả giọng gọi thay
Bống ngoi lên đớp, giáo này xỉa luôn
Mang về xả thịt lọc xương
Chiều hôm Tấm vẫn lệ thường biết đâu
Mặt nước cục máu đỏ ngầu
Vãi cơm mãi gọi, bống đâu chẳng màng
Biết là sự lạ rõ ràng
Tấm oà lên khóc muôn vàn xót xa
Bỗng đâu Bụt lại hiện ra
Tấm liền kể hết, gần xa chuyện này
Bụt rằng “con số thương thay
Ta mách điều này con nhớ làm ngay
Nhặt xương bỏ bốn lọ đày
Chân giường con hãy chôn ngay chỗ nằm”
Dì ghẻ xoá vết mất tăm
Thịt ăn, xương cũng mang băm bỏ liền
Thấy Tấm ngồi khóc bên hiên
Thì con gà trống cánh tiên tác rằng
“Muốn tìm xương bống phải chăng
Cho ta nắm thóc ta hằng bới cho”
Nhớ lời Bụt đã dặn dò
Xương bống bốn lọ chôn cho chân giường

Năm ấy lễ hội lệ thường
Nhà vua sa giá trên đường xuống quê
Địa phương quan lại chỉnh tề
Cờ bay võng lọng đuề huề đón đưa
Dân tình chẳng quản nắng mưa
Quần là áo lượt nhặt thưa dập dìu
Mẹ con Cám cũng sớm chiều
Chuẩn bị khăn áo phiêu diêu hội tài
Dì ghẻ nhìn Tấm nguýt dài:
“Ngươi là mảnh chính vứt ngoài bụi tre
“Có muốn xem hội xem hè
“Phải làm hết việc, phải nghe ta truyền
“Đấu thóc lẫn gạo bên hiên
“Ngươi phải nhặt hết chu tuyền rồi đi”
Bao nhiêu hy vọng còn chi
Vừa làm vừa khóc việc dì vừa giao
Thấu tình Bụt ở trên cao
Liền sai đàn sẻ cùng vào nhặt thay
Trên cao chim xuống một bày
Nhặt riêng thóc, gạo chẳng bay hạt nào
Xong rồi không hiểu làm sao
Tấm vẫn nức nở mắt trào lệ rơi
Hiện lên Bụt mới ngỏ lời:
“Con còn gì nữa, ta thời giúp cho”
Dạ thưa “ công việc hết lo
Nhưng con rách dưới ai cho con vào”
Bụt cười” lấy thuổng mà đào
Bốn lọ xương cá hôm nào còn đây”
Mở ra nào áo, nào giày
Nào khăn nào ngựa đủ đầy yên cương
Tấm mừng vái tạ long trường
Thay khăn, thay áo lên đường đi ngay
Nhẹ nhàng ngựa phi như bay
Qua con suối nhỏ, chiếc giày bị rơi
Hội vui nàng đã tới nơi
Chiếc giày còn lại Tấm thời gói mang
Len chân vào hội muộn màng
Bao người ngơ ngác nhìn nàng đắm say

Cùng vào thời khắc lúc này
Kiệu rồng sa giá gần ngay suối làng
Voi gầm ngựa hý không sang
Vua truyền quân lính ngó ngàng vì sao
Quân thưa: “ có chiếc hài đào
Vội vàng đến hội cô nào đánh rơi”
Ngài xem nét mặt rạng ngời
“Giày xinh chủ chắc tuyệt vời giai nhân”
Lệnh cho tất cả quần thần:
“Mời các thiếu nữ vén chân thử giày
“Nếu ai vừa vặn đẹp thay
“Về cung hứa sẽ phong ngay phi tần”
Người đông náo nhiệt xếp lần
Bao người đến thử nhưng chân không vừa
Bấy giờ trời đã non trưa
Cám nhìn thấy Tấm như vừa tới đây
Áo quần sang trọng đủ đầy
Đang đi vào chốn thử giày đẹp sao
Dì ghẻ nói: “chẳng lẽ nào
Vận may đến kẻ, bờ rào chân tre”
Nào ngờ phận đẹp duyên the
Chân giày vừa khít vòng che kín người
Tấm ghép chiếc nữa thành đôi
Vua mừng ban kiệu, lệnh hồi lai cung
Hò reo quân lính tuỳ tùng
Mẹ con nhà cám vô cùng ghét ghen

Hoàng cung mới lạ chưa quen
Hàng ngày cung nữ sớm đèn chăm lo
Vua yêu nét đẹp trời cho
Tính tình hiền thục ai so được nào
Ngày càng hạnh phúc biết bao
Nơi quê xa vắng nàng nào có quên
Nhân ngày huý nhật bề trên
Giỗ cha nàng có tâu lên bệ rồng
Xin về trọn chữ hiếu tòng
Một ngày rồi lại về trong cung đường

Mẹ con nhà Cám bất lương
Thấy Tấm sung sướng kế thường ra tay
Cám rằng: “ nhớ chị lắm thay
“Đợi mãi mới gặp, ngày này cúng cha
“Cau xanh cao lắm lại xa
“Chị trèo lên hái, em là đón rơi”
Thật thà chẳng nghĩ đầy vơi
Cởi thay Hoàng phục Tấm thời trèo lên
Gốc cây dì ghẻ đứng bên
Dao to mụ chặt cây liền đổ ao
Biết rằng Tấm chẳng sống nào
Xiêm y Cám vội mặc vào thay chân
Vua nghe tai nạn bất thần
Không may Tấm giã cõi trần quy tiên
Ngày đêm nhung nhớ vợ hiền
Có Cám thôi cũng là niềm khỏa khuây

Trong vườn thượng uyển cành cây
Vàng Anh ríu hót, lây rây cánh vàng
Vua nghe lòng dạ mơ màng
Tưởng liên như thể hồn nàng đâu đây
Trời xanh ngan ngát gió mây
Cám đang giặt áo, vắt đầy bờ ao
Chim hót “Phơi áo bằng sào
Chớ phơi bờ rào rách áo chồng tao”
Thoắt rồi bay khỏi cây cao
Lượn trong cung điện, xà vào tay vua
Lồng vàng tiếng hót nhặt thưa
Vua cùng chim quý sớm trưa vui đùa
Cám ghen lòng dạ chẳng vừa
Bắt chim làm thịt, lông thưa vứt vườn
Vua truyền Cám vội tỏ tường:
“Rằng thiếp trót dại, có mang nên thèm”
Ngài buồn cũng chẳng hỏi thêm
Ngày ngày ngự giá đến bên thành lầu
Lông chim hóa thân bên cầu
Xoan đào hai gốc, hai đầu mọc lên
Tán tròn che bóng nắng trên
Vua thường mắc võng, nghỉ bên xoan đào
Vẳng nghe gió hát lao xao
Như lời của Tấm ngọt ngào đắm say
À ơi…….
“Trong vườn lắm lá nhiều cây
Võng treo dưới gốc xoan đào có nhau
Dẫu rằng thân nát hồn đau
Tơ duyên thiếp chẳng lìa đâu hỡi chàng”*1

Cám thì ngày tháng rểnh rang
Nhà cao nệm ấm, giường vàng cô đơn
Liền về mách mẹ nguồn cơn
Mẹ rằng : “chặt quách, nghĩ hơn gì nhiều
“Nhân ngày vua vắng hạ tiêu
“Gỗ làm khung cửi, đặt điều dối quanh
“Nói là bão đến quá nhanh
“Cây xanh ngã đổ vua đành nghe thôi”

Hàng ngày khung cửi Cám ngồi
Tiếng kêu như trách những lời xót xa
Cửi rằng “cót két cót ca
Lấy tranh chồng chị, chị khoét mắt ra”
nghe mà hồn vía bay xa
Về thưa, mẹ bảo: “ đốt qua cho lành
“mang tro, đổ xa hoàng thành
“Hồn thiêu phách lạc hết dành phần con”
Mọi việc rồi sẽ vuông tròn
Từ nay chắc hết làm con bực mình

Nơi xa chuyện lạ có tình
Dưới nơi tro đổ thình lình, ven đê
Một cây thị lớn xum xuê
Chín vàng một trái, đi về ngát hương
Bà lão bán nước ven đường
Hứng bị bà nói lời thương mặn mà
“Thị ơi thị rụng bị bà
Thị thơm bà ngửi chứ bà không ăn”
Bỗng đâu vừa dứt lời xong
Thị rơi vào bị, để trong quán nhà
Thỉnh thoảng bà mới mang ra
Nâng niu ngắm nghía như là báu thiêng
Trời sao dun dủi tiên duyên
Hôm bà chợ vắng, Tấm liền hiện ta
Cơm canh dọn dẹp cửa nhà
Hái rau, nấu nước như là con ngoan
Ngạc nhiên bà lão ngỡ ngàng
Hôm sau giả sớm chợ tan lẻn rình
Trộm nhìn cô gái tươi xinh
Từ trong quả thị hiện hình bà vui
Ôm Tấm nước mắt bùi ngùi
Xé tan vỏ thị, nhận thời mẹ con
Bao ngày cô độc mỏi mòn
giờ thêm con gái đâu còn vui hơn
Tấm ngày giúp mẹ nước, cơm
Têm trầu cánh phượng, khách đường ghé chơi

Truyện rằng cung điện một thời
Vua buồn tổ chức rong chơi ra ngoài
Mỏi chân qua chặng đường dài
Thấy hàng sạch sẽ, Người sai rẽ vào
Lão bà vội vã ra chào
Dâng trầu, dâng nước ngọt ngào kính thưa
Nhìn trầu cánh phượng, nhớ xưa
Vợ mình linh cảm như vừa ở đây
Hỏi bà lão: “ miếng trầu cay
Ai têm cho gặp người này được không”
Tấm ra vua lặng người trông
Gặp nàng mừng quá, mà lòng xốn xang
Cám ơn bà lão bán hàng
Ngọn ngành chuyện cũ, đón nàng về cung.
(258 câu)

Đọc thơ CỔ TÍCH & LICH SỬ VIỆT NAM.

Ngồi rồi đọc lại tập thơ

Cổ tích lịch sử bây giờ đã xa

Mênh mông một dải Ngân Hà 

Ngưu Lang- Chức Nữ nhạt nhòa lệ rơi

Khôn ngoan không lại với trời

An Tiêm đảo vắng một thời gian lao 

Tình yêu thấu tới trời cao

Bích Câu kỳ ngộ, dạt dào duyên tiên

Biết bao danh sĩ người hiền

Cầm quân đánh giặc giữ miền biên cương

Của thiên trả địa lẽ thường

Vô ơn bạc nghĩa tuyệt đường về sau

Ở ăn lấy đức làm đầu

Mua gian bán lận đời đâu yên lành

Miếng trầu câu chuyện mua danh

Thạch Sanh thần tướng sử xanh muôn đời

Chế Nghĩa dũng tướng một thời

Thẳng ngay oan khuất, rối bời nhiễu nhương

Thày hít may mắn mọi đường

Kinh thư dốt nát vẫn giương với đời

Lẽ rằng thành bại tại trời

Trạng Lợn giờ đã xa vời thiên thu

Quan xưa sử án chỉnh chu

Mưu cao liêm chính, tặc thù khiếp kinh 

Còn bao nhiêu truyện nhân tình

Buồn vui oan khuất nhục vinh trên đời

Cùng bao gương tốt sáng ngời

Những câu chuyện cổ, những lời dậy răn

Góp phần lòng những trở trăn

Bảo tồn di sản ngàn năm dân mình

12-6-2019.

VỤ ÁN CÂY ĐA

Vợ chồng chàng lái buôn hương

Tuổi còn son trẻ lại thường xa nhau

Chồng lo lắng việc làm giàu

Vợ thì đơn lẻ dãi dầu nơi quê

Hàng tháng mỗi bận đi về

Hai người quấn quýt, hẹn thề bên nhau

Lần này có đợt đi lâu

Xa chồng nàng những ngậm sầu nhớ nhung

Có tên xã trưởng trong vùng

Giàu có, quyền thế, đến từng vãn ve

Lúc đầu nàng quyết không nghe

Sau dần tiền bạc chở che mủi lòng

Vài ngày một lượt tuần xong

Lẻn vào hú hí, như trong một nhà

Chó quen từ bước chân xa

Mặc cho hắn tới lân la chẳng rình

Thương vợ lâu có một mình

Cô đơn đằng đẵng, đợi mình nơi xa

Mải buôn không tiện về nhà

Đến nay bấm đốt, đã ba năm dài

Chàng liền ngày một ngày hai

Xếp thu tiền bạc đường dài về quê

Gần nhà dừng cạnh sườn đê

Trở trăn lo vợ có bề đổi thay

Vì ta xa vắng nhiều ngày

Cây đa, dấu túi bạc này hốc cao

Giả vờ tay nải lao chao

vợ mừng hớn hở đón vào từ xa

Mải vui cơm nước qua loa

Tỉ tê nàng hỏi nơi xa thế nào

Chàng rằng: "làm chẳng được bao

Hàng tồn, chợ kém vài hào đủ ăn"

Vợ rằng: "xa cách bao năm

em chờ, em đợi, tối tăm mịt mờ

nhớ chàng tâm trí ngẩn ngơ

giờ về tay trắng vẩn vơ em buồn"

Thương vợ lỡ miệng nói luôn:

" Đùa nàng ta dấu bạc ngoài hốc đa"

Đúng giờ xã trưởng mò qua

Nấp ngoài nghe trộm, chồng xa nàng về

Cây đa bên cạnh sườn đê

Bạc còn để đó, hắn về cho nhanh

Chó quen mùi, vẫn lặng thinh

Chẳng ai hay biết hắn rình ở đây

Trèo nhanh lấy bạc hốc cây

Xong rồi hắn trở về ngay ai tường

Sáng ra sương vẫn còn vương

Chàng buôn vội vã lên đường ra đê

Leo cây lên lấy bạc về

Giật mình trống hoác còn gì nữa đâu

Tiếc than đấm ngực vò đầu

Công toi buôn bán dãi dầu bấy nay

Kêu trời than đất việc này

Trình quan báo án, vơi đầy điều tra

Công đường quan án phán là:

"Nói ngay ngươi kiện cây đa thế nào

Chuyện đâu ẩn khuất ra sao”

Nghe xong sai lính đến rào gốc đa

không cho ai biết, ai qua

Đào hầm bí mật, lính là ngồi trong

Hôm sau mọi việc đã xong

Gốc đa xử án, thong dong phán rằng

"Cây kia giữ bạc trong lòng

Mất, còn khắc biết đừng hòng chối quanh"

Nghe lời phán, cây lạnh tanh

Chẳng hề lên tiếng, gió cành vẫn reo

Dân chúng kỳ hiếu dõi theo

Bực mình quan lệnh, lính treo cực hình

Gậy tre khảo, vẫn lặng thinh

Lát rồi tiếng nói thình lình vọng ra:

“Đừng đánh ta chính thần đa

Muốn biết kẻ lấy, thì ta cho tường "

Rồi ngài trở lại công đường

Nói rằng: “xử án hiện trường hôm nay

Rõ ràng biết kẻ gian này

chiều mai ta sẽ bắt ngay hầu tòa"

Gọi anh hương lái mau ra :

"Ngày mai tạ lễ làm là vài mâm

báo luôn làng xóm thân huân

mời đến uống rượu ta lần xử cho

chó nhà ngươi hãy thả ra

rồi vào đón khách gần xa đến mừng"

Nay nhà đông đúc người dưng

Được ngày chó sủa xem chừng hết hơi

Chỉ ngài xã trưởng tới nơi

Chó im không sủa, vẫy đuôi ra mừng 

Kinh nghiệm xử án đã từng 

Mời ngay xã trưởng, công đường điều tra

Lúc đầu hắn cãi chối xa

Ngọn ngành lý lẽ vạch ra tội liền

Vì tin có việc thần tiên

Cây đa chỉ bảo, hắn liền nhận ngay: 

“Bạc kia dấu vẫn nguyên đây 

con xin nộp lại, chuyện này xin tha” 

Quan rằng: “ Trách phận đàn bà

lòng không chung thủy, gây ra chuyện này

vợ chồng tự giải quyết ngay

Xã trưởng giam lại đợi ngày tuyên sau.”

SỢI BẤC TÌM RA THỦ PHẠM

Ngày xưa chuyện ở xứ ta

Có nhà buôn lớn tên là chủ Phong

Mười thuyền hàng lớn thong dong

Trong Nam ngoài Bắc người đông của đầy

Quản Ninh thân tín đoàn này

Chủ Phong tin cậy hàng ngày phó giao

Mọi việc to nhỏ đổi trao

Cho quyền quyết định thấp cao thương trường

Vợ Phong là một cô nương

Trẻ người tính nết dễ thương, đa tình

Từ lâu tằng tịu quản Ninh

Hai người bàn cách, chung tình cùng nhau

Tết xong theo lệ ngày đầu

Ra quân xuất phát, lễ cầu miếu Ông

Khói hương tâm nguyện ước trông

Sóng yên biển lặng đầu sông ngọn nguồn

Mong cho mỗi chuyến bán buôn

Hàng thì đắt giá, sẻ suôn đi về

Liên hoan thủy thủ no nê

Chủ Phong vội vã trở về trong đêm

Một mình một ngựa say mềm

Ninh luồn đường tắt nấp bên bụi chờ

Giết Phong thực hiện giấc mơ

Xong xuôi về vội, ai ngờ được đây

Nhổ neo, buồm thuận gió đầy

Cả đoàn thủy thủ, không hay biết gì

Oan tình chủ chết chờ khi

Thuyền người về hết, quan thì xử tra

Chứng đây ngoại phạm đúng là:

“Cả ngay tối đó hàng xa đi liền

không ai vắng mặt ở trên

hôm sau mới biết chủ thuyền nạn to”

Bao ngày tra hỏi xét so

Huyện đành báo tỉnh, án lo xử dùm

Hồ sơ manh mối tùm lum

Cấp trên thụ án, lùm xùm chẳng ra

Một hôm ở giữa tỉnh nha

Quan ra một kế thật là cao minh

Nghỉ ngơi thuyền lái tạm đình

Tập trung về lễ, diện trình miếu Ông

Suốt đêm lễ lạt đợi trông

Canh hai quan gọi, chuông đồng thỉnh vang

Khói nhang tỏa khắp đàn tràng

Kinh thư, sư đọc tràng giang một hồi

Quan rằng: một việc nhỏ thôi

Thần đây thiêng lắm chút rồi sẽ ra

Chết oan của một chủ gia

Thần linh biết hết, khảo tra cần gì

Mọi người ngẩng mặt một khi

Nhìn lên pho tượng ngài thì chứng cho

Ai không tội, chớ có lo

Mỗi người chiếc bấc, ngậm cho miệng mình

Canh năm ai có oán tình

Thì dây bấc sẽ thình lình dài ra

Mõ kêu chuông điểm ngân nga

Tiếng kinh trầm bổng như là bùa mê

Sáng ra nhả bấc trả về

Của Ninh ngắn lại không hề dài ra

Quan liền chỉ mặt xét tra:

“Vì ngươi có tội nên là âu lo

sợ dài ngươi cắn bớt cho

ngắn đi một chút, để đo bằng người”

Dù thưa, chẳng lọt lưới trời

Công đường đuối lý, hắn thời nhận ngay

Mới hay bà chủ bấy nay 

Gian dâm kẻ dưới, việc này tội to

Không cần phải nói vòng vo

Cả hai trói lại, tội cho xử liền.

VỤ ÁN RẮN & LƯƠN

Chuyện rằng một buổi sớm mai

Vợ chồng nhà nọ ở ngoài đầu thôn

Làm nghề buôn bán sớm hôm

Cảnh nhà hạnh phúc, gia môn thuận hòa

Trước khi chồng lấy hàng xa

Bảo vợ: “Ta thích nhất là cháo lươn”

Chiều chồng nàng vội lên đường

Tìm mua bằng được rổ lươn mang về

Cháo thơm ăn vội hả hê

Nào ngờ buông bát, chồng về cõi âm

Vợ thì vật vã thương tâm

Bà con xóm láng đầy sân cứu người

Lính nha lập tức tới nơi

Bắt nàng trói lại, di dời lên quan

Gán cho: “Tội ác mưu toan

Giết chồng, chinh phụ lăng loàn theo trai”

Kêu oan nào có biết ai

Tình là ngay thẳng, lý này lại gian

Cực hình tra khảo dã man

Nàng không chịu nổi, chẳng gan nhận liền

Ấn mang mức án đầu tiên

Voi giày, ngựa xéo lệnh trên chờ ngày

Ở lành nên gặp vận may

Tiếng oan kinh động tới ngay Kinh thành

Lật lại bản án lừng danh

Là quan ngự sử xứ Thanh họ Bùi (Cẩm Hồ)

Thông minh trung thực một đời

Tài tình phá án sáng ngời nghĩa nhân

Xuất thân người cũng nông dân

Khai hoang phục hóa có phần hiểu sâu

Ngài rằng: “ Không phải lần đầu

nhầm lươn với rắn, chuyện đâu xa vời"

Ngầm sai người đến chợ trời

Nơi người phụ nữ nhất thời đã mua

Mang về chọn những con vừa

Mình lươn, đầu rắn, cháo lừa chó ăn

Lúc sau bầy chó chết lăn

Thế là rõ việc trở trăn mấy ngày

Công đường oan phụ tha ngay

Chỉ dừng bản án, voi giày thương tâm.

ĐIỀU TRA VỤ TRỘM GÀ

Một hôm hành hạt qua làng

Tiếng đâu chửi rủa, oang oang sáng ngày 

Chua ngoa khó chịu lắm thay

Quan sai đến gặp người này hỏi han

“Cớ sao huyên náo xóm làng

mấy ngày chửi bới đâu màng việc chi”

Người kia nói lại tức thì 

“Mất gà tôi chửi bận gì đến ai”

Quan rằng: “chẳng bận đến ai 

Nhưng mà nhức óc chối tai cả làng”

Rồi truyền Lý trưởng cùng sang

“Tập trung đầy đủ cả làng về đây

Mỗi người đều phải dùng tay 

tát đau mụ ấy bõ ngày không yên”

Mọi người nghe lệnh quan truyền

Thương người mất của, tát liền nhẹ tay

Tên trộm từ qua đến nay

Căm thù mụ đã chửi đay nghiến mình

Rủa nguyền tam đại chúng sinh

Ăn này, ăn nọ bực mình làm sao

“Này đây thì cho mụ gào” 

Mạnh tay nhằm mặt, vả vào rồi đi

Quan sai ngăn lại tức thì

vài lời buộc tội những gì xảy ra

Công đường, hình luật thoáng qua

Quan chưa kịp hỏi, hắn đà cung khai 

Rằng con cắn cỏ lạy ngài

Vì con trót dại xin ngài tha cho.

CẦU GỖ

Cầu xi măng, lại gọi là cầu Gỗ
Mấy chục năm nay vẫn vậy, đã quen tai
Xưa gỗ bắc ngang, người làng qua lại
Hai bờ sông lau sậy mọc dày
Làng quê nghèo dân ngại ở nơi đây
Vắng vẻ, thớt thưa một vài quán nhỏ
Đường liên huyện như đường trong ngõ
Bé nhỏ, quanh co đất đá gập ghềnh

Cầu xi măng, giờ vẫn là cầu Gỗ
Quốc lộ phong quang, rộng gấp bốn lần
Nhựa dải phẳng phiu, mặt đường bóng nhoáng
Nhà cao tầng san sát rộng thênh thang
Hàng hoá tràn đầy đẹp như tranh vẽ
Chợ tạm ven cầu đông vui, gọn ghẽ
Thực phẩm, hàng ăn sạch sẽ chào mời

Hành chính, địa danh cầu Gỗ một thời
Giờ đổi mới đã lên phường, lên phố
Đường cao tốc vắt qua đường tỉnh lộ
Đèn đỏ, đèn xanh tấp nập xe qua
Cầu Gỗ, làng Ngà gái đẹp tựa hoa.
30-5-2019